1-12-3- توزیع و پراکنش منطقه‌ای جمعیت14
1-12-4- توزیع منطقه‌ای فعالیت‌های اقتصادی14
1-12-5- توسعه اقتصادی منطقه15
1-12-6- عدالت اجتماعی15
1-12-7- تأثیر بر محیط پیرامون:15
1-12-8- تاثیر بر جوامع انسانی16
1-13- اهمیت مکانیابی شهرکهای صنعتی از نظر کارفرمای اقتصادی17
1-13-1- تصمیم گیری از دیدگاه کارفرمایان اقتصادی18
1-14- مکان‌یابی شهرک صنعتی18
1-14-1- عوامل و ضوابط عام19
1-14-2- عوامل و ضوابط خاص20
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
1-15- اشتباهات متداول در مطالعات مکان‌یابی21
1-16- ضوابط و معیارهای استقرار واحدها و فعالیت‌های صنعتی23
1-17- ضرورت تصمیم ‌گیری25
1-18- چارچوب و ساختار پردازش‌های چند معیاره مکانی26
1-19- مراحل تصمیم‌ گیری چند معیاره مکانی26

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-20- آنالیز تصمیم‌ گیری چند معیاره27
1-21- طبقه ‌بندی‌های صورت گرفته در تصمیم گیریهای چند معیاره29
1-22- طبقه ‌بندی بر اساس معیارها29
1-23- طبقه ‌بندی بر اساس تعداد افراد دخیل در فرآیند تصمیم‌ گیری29
1-24- طبقه ‌بندی بر اساس شرایط حاکم بر فرآیند تصمیم‌ گیری30
1-25- عناصر تصمیم‌ گیری‌های چند معیاره30
1-26- تحلیل‌های تصمیم‌ گیری چند معیاره مکانی30
1-27- روش‌های تصمیم‌ گیری‌های چند معیاره31
1-28- انواع روش‌های تصمیم‌ گیری چند شاخصه31
1-29- تحلیل تصمیم‌ گیری چند معیاره32
1-30- تصمیم ‌گیری چند معیاره32
1-31- کاربرد سامانه اطلاعات جغرافیایی در مکان‌یابی شهرک‌های صنعتی33
1-32- روش‌های استاندارد سازی33
1-33- منطق بولین33
1-34- منطق فازی35
1-35- روش تحلیل سلسله مراتبی36
1-36- مراحل اجرای روش AHP38
1-37- ایجاد ساختار سلسله مراتبی معیارها38
1-38- مزایای فرآیند سلسله مراتبی39
1-39- محدودیت‌های فرآیند تحلیل سلسله مراتبی40
1-40- روش ترکیب خطی وزنی41
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- پیشینه تحقیق در ایران43
2-2- پیشینه تحقیق در سایر کشورها46
فصل سوم: مواد و روشها
3-1- موقعیت منطقه مورد مطالعه51
3-2- تاریخچه استان51
3-2-1- شهرستان بویراحمد53
3-2-2- شهرستان گچساران53
3-2-3- شهرستان کهگیلویه54
3-2-4- شهرستان دنا55
3-2-5- شهرستان بهمئی55
3-3- اقلیم استان55
3-3-1- بادهای استان57
3-4- زمین شناسی استان58
3-4-1- منطقه یاسوج59
3-4-2- منطقه دهدشت59
3-4-3- منطقه گچساران59
3-5- وضعیت خاک‌ شناسی استان62
3-6- توپوگرافی استان63
3-7- منابع آب استان65
3-7-1- دریاچه‌ها و تالاب‌های استان65
3-8- وضعیت پوشش گیاهی استان67
3-8-1- جنگل68
3-8-2- مراتع69
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
3-9- مناطق حفاظت شده و ویژگی حیات ‌وحش استان70
3-9-1- منطقه حفاظت‌ شده دنا71
3-9-2- منطقه حفاظت‌ شده جنگلی دنای ‌شرقی71
3-9-3-منطقه حفاظت‌ شده تنگ سولک72
3-9-4- منطقه حفاظت ‌شده کوه خیز و سرخ72
3-9-5- منطقه حفاظت ‌شده کوه دیل73
3-9-6- منطقه حفاظت ‌شده کوه خامین73
3-10- موقعیت اقتصادی و اجتماعی استان74
3-11- جمعیت استان75
3-12- وضعیت صنایع و معادن استان76
3-13- کشاورزی و دام داری استان76
3-13-1- زراعت و باغبانی77
3-14- وضعیت شهرک‌های صنعتی استان78
3-15- نرم افزار80
3-16- تعیین معیارها80
3-17- تهیه لایه‌های اطلاعاتی80
3-18- استاندارد سازی معیارها80
3-18-1- منطق بولین80
3-18-2- منطق فازی81

3-19- تعیین وزن معیارها با استفاده از روش سلسله مراتبی81
3-20- ترکیب و تلفیق نقشه‌های معیارها براساس روش ترکیب خطی- وزنی (WLC)82
3-21- بررسی صحت مناسب83
3-22- ارزشیابی شهرک‌های صنعتی مستقر83
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها (یافتهها)
4-1- استاندارد سازی نقشه‌ها با استفاده از منطق بولین85
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
4-1-1- نقشه شیب85
4-1-2- نقشه بولین کاربری اراضی85
4-1-3- نقشه بولین فاصله گسل86
4-1-4- نقشه بولین حریم مناطق مسکونی87
4-1-5- نقشه بولین مناطق حفاظت شده87
4-1-6- نقشه بولین مسیل88
4-1-7- نقشه بولین جاده89
4-1-8- نقشه بولین آبهای سطحی89
4-2- رویهم گذاری نقشه‌های بولین معیارها90
4-3- نقشه فازی معیارها91
4-3-1-نقشه شیب91
4-3-2- نقشه فازی راه‌های ارتباطی91
4-3-3- نقشه فازی فاصله از آبهای سطحی92
4-3-4- نقشه فازی فاصله از مناطق مسکونی93
4-3-5- نقشه فازی کاربری اراضی93
4-4- وزن دهی معیارها94
4-5- رویهم گذاری لایه‌های اطلاعاتی با روش ترکیب وزنی خطی94
4-6- وضعیت مطلوبیت شهرک‌های صنعتی استان95
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- ارزیابی معیارها99
5-2- استاندارد سازی معیارها99
5-3- پیشنهادات101
منابع و ماخذ102
فهرست جدولها
عنوان شماره صفحه
جدول 1-1: حداقل فاصله صنایع گروه 4، 5 و 624
جدول 1-2: فاصله واحدهای تولید و بسته بندی مواد غذایی از صنایع 25
جدول 1-3: حالات مختلف برای مقایسه زوجی و مقادیر عددی آن 39
جدول 3-1: جمعیت، تعداد، بخش‌ها و دهستان‌های استان به تفکیک شهرستان‌ها 75
جدول 3-2: اطلاعات شهرک‌های مورد بهره برداری استان کهگیلویه و بویراحمد 79
جدول 3-3: محدوده استفاده شده جهت استاندارد سازی با استفاده از منطق بولین 81
جدول 3-4: محدوده استفاده شده جهت استاندارد سازی با استفاده از منطق فازی 81
جدول 3-5: معیارهای وزن دهی شده به وسیله مقایسه زوجی 82
جدول 4-1: معیارهای وزن دهی شده94
جدول 4-2: نقشههای بولین و شهرکهای صنعتی به تفکیک95
جدول 4-3: طبقه بندی مطلوبیت مناطق حاصل از روش ترکیب وزنی خطی96
جدول 4-4: ارزشیابی تناسب مکانی شهرکهای صنعتی با استفاده از منطق بولین و WLC97
فهرست شکلها
عنوان شماره صفحه
شکل 1-1: تابع S شکل35
شکل 1-2: تابع J شکل36
شکل 1-3: توابع خطی36
فهرست نقشه‌ها
عنوان شماره صفحه
نقشه 3-1: موقعیت منطقه مورد مطالعه51
نقشه 3-2: شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد52
نقشه 3-3: طبقات بارندگی استان کهگیلویه و بویراحمد58
نقشه 3-4: وضعیت زمین شناسی استان کهگیلویه و بویراحمد60
نقشه 3-5: سازندهای زمین شناسی استان کهگیلویه و بویراحمد61
نقشه 3-6: حساسیت سنگ به فرسایش استان کهگیلویه و بویراحمد61
نقشه 3-7: خاک شناسی استان کهگیلویه و بویراحمد62
نقشه 3-8: هیپسومتریک استان کهگیلویه و بویراحمد64
نقشه 3-9: طبقات شیب استان کهگیلویه و بویراحمد64
نقشه 3-10: هیدرولوژی استان کهگیلویه و بویراحمد65
نقشه 3-11: دریاچههای استان کهگیلویه و بویراحمد66
نقشه 3-12: تراکم پوشش گیاهی استان کهگیلویه و بویراحمد67
نقشه 3-13: پراکنش جنگلهای استان کهگیلویه و بویراحمد68
نقشه 3-14: مناطق حفاطت شده استان کهگیلویه و بویراحمد70
نقشه 3-15: کاربری اراضی استان کهگیلویه و بویراحمد78
نقشه 3-16: موقعیت مکانی شهرک‌های صنعتی استان کهگیلویه و بویراحمد79
نقشه 4-1: بولین شیب استان کهگیلویه و بویراحمد85
نقشه 4-2: بولین کاربری اراضی استان کهگیلویه و بویراحمد86
نقشه 4-3: بولین گسل استان کهگیلویه و بویراحمد86
نقشه 4-4: بولین مناطق مسکونی استان کهگیلویه و بویراحمد87
نقشه 4-5: بولین مناطق حفاظت شده استان کهگیلویه و بویراحمد88
نقشه 4-6: بولین مسیل استان کهگیلویه و بویراحمد88
نقشه 4-7: بولین راه‌های ارتباطی استان کهگیلویه و بویراحمد89
نقشه 4-8: بولین آبهای سطحی استان کهگیلویه و بویراحمد89
نقشه 4-9: حاصل نقشه همپوشانی نقشه‌های بولین استان کهگیلویه و بویراحمد90
نقشه 4-10: حاصل نقشه همپوشانی نقشه‌های بولین لکه‌های بیشتر از 500 هکتار90
فهرست نقشه‌ها
عنوان شماره صفحه
نقشه 4-11: فازی شیب استان کهگیلویه و بویراحمد91
نقشه 4-12: فازی راه‌های ارتباطی استان کهگیلویه و بویراحمد92
نقشه 4-13: فازی فاصله از آبهای سطحی استان کهگیلویه و بویراحمد92
نقشه 4-14: فازی مناطق مسکونی استان کهگیلویه و بویراحمد93
نقشه 4-15: فازی کاربری اراضی استان کهگیلویه و بویراحمد93
نقشه 4-16: مطلوبیت استقرار صنایع حاصل از روش ترکیب وزنی خطی94
نقشه 4-17: موقیعت شهرک‌ها و مطلوبیت مکانی آنها در محدوده مورد مطالعه95
نقشه 4-18: مطلوبیت استقرار صنایع حاصل از روش ترکیب وزنی خطی96
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
افزایش جمعیت و نیاز روز افزون کشور به محصولات جدید، منجر به احداث و توسعه فضاهای تولیدی و صنعتی گردید. تعدد و تنوع و ارتقای محصولات جدید در همه عرصه‌های زندگی و پاسخ به نیازهای عمومی باعث شد تا کارخانجات تولیدی، به سرعت گسترش یافته و در مدت کوتاهی نیاز روز افزون کشور به صنایع و کارخانجات پیشرفته و مدرن تفکر احداث شهرک‌های صنعتی را پدید آورد.
رشد صنعت به صورت مجتمع، منطقه، ناحیه، قطب یا شهرک صنعتی پدیده‌ای گردید تا به لحاظ اهمیت از آغاز قرن بیستم میلادی در توسعه صنعتی کشورهای جهان و بهره‌ گیری از امکانات و قابلیت‌های هر منطقه مورد توجه ویژه قرار گیرد لزوم همگام شدن در راه صنعت و توسعه ملزم به در نظر گرفتن آمایش سرزمین و تقسیم نیروی کار در مناطق مختلف کشور با هدف توسعه صنعتی محورها و قطب‌ها، مکان‌هایی را برای تجمع واحدهای صنعتی به صورت شهرک یا مجتمع، انتخاب و سازماندهی کند. این سازماندهی متأثر از عواملی مانند رشد جمعیت، اشتغال، محدودیت زمین، حفاظت و توسعه محیط زیست و تعیین کاربری زمین‌های صنعتی می‌باشد (Forslid et al., 2002).
شهرک صنعتی مکانی است دارای محدوده و مساحت معین برای استقرار مجموعه‌ای از واحدهای صنعتی پژوهشی و فن‌آوری و خدمات پشتیبانی از قبیل طراحی، مهندسی، آموزشی، اطلاع‌ رسانی، مشاوره‌ای و بازرگانی که تمام یا پاره‌ای از امکانات زیر بنایی و خدمات ضروری را با توجه به نوع و وسعت شهرک و ترکیب فعالیت‌های آن در اختیار واحدهای مذکور قرار می‌دهد. در چند دهه اخیر ایجاد و بهره‌ برداری شهرک‌های صنعتی رشد چشمگیری داشته است. ایجاد شهرک‌های صنعتی که به منظور نیل به خودکفایی صنعتی کشور و منطقه، هدایت سرمایه‌ها و بهره‌ گیری از نیروی انسانی متخصص انجام می‌گیرد و فواید بسیاری در ارتقای سطح زندگی مردم، ایجاد کار، گردش سرمایه و بهره‌ مندی انسان‌ها دارد. اما اگر شهرک صنعتی و صنایع مستقر در آن بدون توجه به امکانات مکانی، منابع زیست‌ محیطی و دستور العمل‌های رفتاری از جمله مقررات حفاظت محیط زیست، فیزیولوژی انسان‌ها، گیاهان، حیوانات و مواهب طبیعی از قبیل آب، هوا و خاک، ایجاد شوند ممکن است باعث بروز اثرات ناسازگار شوند و بر خلاف اهداف مورد انتظار نتیجه دهند. بنابراین، اگر مکان شهرک‌ها مناسب نباشد سرمایه هدر داده شده است (منوری، 1380).
بررسی شرایط کنونی ایران و ایجاد شهرک‌ها و نواحی صنعتی در نقاط مختلف کشور، حتی پس از تصویب قانون شرکت شهرک‌های صنعتی ایران نشان می‌دهد که نه تنها به مساله آمایش سرزمین چه در مقیاس ملی و یا منطقه‌ای، حتی در شرایط حاضر توجه نمی‌شود و تقسیم کار و محدوده وظایف از دیدگاه کارشناسی مطرح نیست، بلکه سیاست‌ها و اعمال نفوذها موجبات شکل‌ گیری مسایل مرتبط با آمایش سرزمین شده و می‌شود (پولاددژ، 1373؛ دفتر برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 1364).
با توجه به اینکه توسعه و محیط زیست دو موضوع جدایی ناپذیر می‌باشند ضروری است که با دستیابی و استفاده از ابزارهای مدیریت محیط زیست، در کلیه‌ی برنامه‌های توسعه حداقل خسارت به منابع و محیط زیست وارد شود. اما عدم توجه به آثار و پیامدهای کوتاه ‌مدت و بلند مدت پروژه‌های مختلف، عمدتاً سبب بروز مشکلات اساسی برای انسان و طبیعت خواهد شد (منوری، 1389).
1-2- بیان مساله
مکان‌یابی مناسب برای ایجاد یک فعالیت در حوزه جغرافیایی معین، جزء مراحل مهم پروژه‌های اجرایی به ویژه در سطح کلان و ملی به شمار می‌رود. مکان‌های نهایی باید حتی الامکان همه شرایط و ضوابط مورد نیاز را تامین نمایند ((Collins et al., 2001. از آنجا که مکان‌یابی دارای ماهیت مکانی است، بنابراین سامانه اطلاعات جغرافیایی ابزاری مطمئن با توانایی استفاده از لایه‌های اطلاعاتی متعدد و پردازش آن می‌باشد. همچنین با توجه به توانایی آن در مسایل تصمیم‌ گیری و ادغام و رویهم گذاری لایه‌های اطلاعاتی موجب شده است جهت مکان‌یابی مناسب از این سامانه استفاده گردد (Kao and Lin, 1996). سامانه اطلاعات جغرافیایی ابزار مهمی جهت تهیه نقشه تناسب کاربری اراضی و طراحی مکانی برای برنامه ‌ریزی و مدیریت هستند (Collins et al., 2001, Brail, 2001; Malczewski, 2004). برنامه ریزی مکانی شامل فنون تصمیم‌ گیری است که از انواع تحلیل تصمیم ‌گیری چند معیاره و ارزیابی چند معیاره مشتق می‌شود و ترکیب سامانه اطلاعات جغرافیایی با روش تحلیل تصمیم‌ گیری چند معیاره یک ابزار قوی برای برنامه ‌ریزی مکانی پدید آورده است (Malczewski, 2006). تحلیل تصمیم‌ گیری چند معیاره یکی از انواع روش‌های رایج می‌باشد که به وسیله سیستم پشتیبان تصمیم‌ گیری به منظور سنجش مسیرهای متفاوت در اجرای یک عمل بر اساس عوامل متعدد و همچنین مشخص کردن بهترین مسیر پیاده ‌سازی و اجرا می‌شود (Prakash, 2003).
عوامل موثر در انتخاب و اولویت‌ بندی مکانی بسیار مهم و در عین حال متنوع و متعددند. برخی از این عوامل ثابت و ایستا و برخی پویا و متغیرند بدین معنا که با گذشت زمان تغییراتی در آن‌ها ایجاد می‌شود که اهمیت کمتر و بیشتر پیدا می‌کنند. در عین حال پاره‌ای از عوامل موثر بر اولویت ‌بندی مکانی، عینی و قابل محاسبه و برخی ذهنی و جنبه سلیقه‌ای و شخصی دارند (Ramanathan, 2001).
اتخاذ تصمیم‌های لازم در مورد تعیین و اولویت ‌بندی مکانی از طریق پردازش فهرستی از معیارهای مختلف برای تعیین مناطق بالقوه امکان‌ پذیر است. ارزیابی چنین فهرستی از معیارهای مختلف برنامه ریزان را در تصمیم گیری می‌تواند کمک کند (رستمپور، 1376).
1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
تعیین محل کارخانه، یکی از کلیدی‌ ترین گام‌های تأسیس کارخانه است، چرا که نتایج این تصمیم در بلند مدت ظاهر شده، اثرات بسزایی از بعد اقتصادی، محیط زیست، مسایل اجتماعی و … دارد. یکی از جنبه‌های تأثیرهای درون سازمانی، تاثیر مستقیم آن در سود دهی کارخانه خواهد بود و از بّعد برون سازمانی، ساخت کارخانه‌های بزرگ در یک منطقه می‌تواند شرایط مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، محیط زیست و غیره را تحت تأثیر خود قرار دهد. تعیین محل کارخانه از نظر اقتصادی نقش مهمی در میزان سرمایه گذاری اولیه به هنگام تأسیس کارخانه دارد. همچنین هنگام بهره‌ برداری طرح، این تصمیم‌ گیری، تأثیر کلیدی در قیمت تمام شده کالا را دارد.
احداث یک یا چند واحد صنعتی در مکان‌های بهینه و در بهترین وضعیت ممکن، نه تنها گردش مواد و خدمات به مشتریان را بهبود می‌بخشد، بلکه کارخانه را در یک وضعیت مطلوب قرار می‌دهد. تصمیم‌های مرتبط با انتخاب و فراگیری ویژگی‌های مکان‌یابی یک مرکز، می‌تواند اثر بزرگی بر توانایی کسب و حفظ مزیت رقابتی باشد (Choo, 2003 Mazzrol and). ولی بی‌ توجهی به مساله مهم مکان سبب می‌شود تا واحد تولیدی به سود دهی مورد نظر نرسد و از رسیدن به هدف خود بازماند. انجام مطالعات مکان‌یابی درست و مناسب، علاوه بر تأثیر اقتصادی بر عملکرد واحد صنعتی، اثرات اجتماعی، زیست محیطی، فرهنگی و اقتصادی در منطقه احداث خود خواهد داشت. در ضمن ویژگی‌های منطقه‌ای نیز به عنوان عامل کلیدی موثر در تعیین محل در مسایل مکان‌یابی محسوب می‌شوند. فراهم ساختن امکانات و تسهیلات زیر بنایی در مکانی دارای شرایط بهینه نسبت به سایر مکان‌ها، به منظور ایجاد شهرک‌های صنعتی، باعث ایجاد انگیزه برای سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی در آن مکان می‌گردد. ارزیابی و مطالعه مکان‌های مختلف و با استفاده از روش‌های گوناگون به منظور یافتن مکان مناسب برای تخصیص این امکانات و تسهیلات ضروری است. اما پیش از پرداختن به امر مکان‌یابی شهرک صنعتی (گر چه شهرک‌های صنعتی ترکیبی یا چند منظوره، از رایج‌ ترین نوع شهرک‌ها هستند)، ابتدا باید نوع شهرک صنعتی بر اساس عملکرد آن با توجه به قابلیت‌های و توان‌های منطقه و بر اساس منابع تولید و در جهت سیاست‌های آمایشی در سطح ملی و منطقه‌ای مشخص گردد.
بخش خصوصی تمایل دارد واحدهای صنعتی و تولیدی خود را در نواحی و مکان‌هایی مستقر سازد که بتواند به هدف خود مبنی بر بیشینه کردن سود نایل گردد. این در حالی است که بخش دولتی با تکیه بیشتر بر موضوعات خاص سیاسی و اجتماعی و در جهت از میان بر داشتن نابرابری‌های منطقه‌ای و ایجاد تعادل بین مناطق مختلف و توسعه همه ‌جانبه و متوازن در سطح کشور گام بر می‌دارد و بر همین اساس اقدام به مکان‌یابی تأسیسات گوناگون می‌کند (Ruiz Puente et al., 2007).
همچنین در نظر داشتن تمایلات اصلی این دو بخش و توجه کمتر به تأثیرات متقابل عوامل زیست محیطی و شهرک‌های صنعتی بر یکدیگر، که باید به عنوان یکی از مهم ‌ترین دغدغه‌های بخش دولتی مطرح باشد، یا باعث بر هم خوردن نظم و تعادل زیست‌ محیطی و آثار سوء حاصل از جای‌ گیری صنایع در آن منطقه خواهد شد و یا آثار مخرب و محدود کننده‌ای را برای صنایع به دنبال خواهد داشت (Ruiz Puente et al., 2007)

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید